އައްސުލްޠާން މުތެއި ކަލަމިންޖާ ސިރީ ބުވަނަ އަބާރަނަ މަހާރަދުންނަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވުމަށްފަހު ވަޑައިގެންނެވި ދެވަނަ ރަސްގެފާނެވެ. މި ރަދުންނަށް ރަސްކަން ލިބިވަޑައިގެންނެވީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވިއިރު އިންނެވި ރަދުން އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު އިބްނު ޢަބްދުﷲ ސިރީ ތްރިބުވަނަ އާދިއްތަ މަހާރަދުން (ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު) ޙައްޖުގެ މަތިވެރި އަޅުމަށް ފުރާވަޑައިގެން ޚަބަރެއް ނުވުމުން ނުވަތަ އަވަހާރަވުމުންނެވެ. އަލްޤާޟީ ޙަސަން ތާޖުއްދީނުގެ ތާރީޚު އިސްލާމި ދީބާ މަޙަލްގައި ވާގޮތުން ”އެ ރަސްގެފާނަށް ވެރިކަމުގެ ބައިޢަތު ހިފުނީ ޢަދުލުވެރި މުޙައްމަދު ރަސްގެފާނު ދަތުރަށް…

ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވީއިރު ދިވެހި ތަޚުތުގައި އިންނެވި ރަދުންނެވެ. އެރަދުން އިސްލާމްވެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރީގެ ނަންފުޅަކީ ސިރީ ތްރިބުވަނަ އާދީއްތަ މަހާރަދުންނެވެ. އިސްލާމްވެވަޑައިގެންނެވުމަށްފަހު އިޚްތިޔާރުކުރެއްވި ނަންފުޅަކީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު އިބްނު ޢަބްދުﷲ އެވެ. މި ރަދުންގެ ކޮލީ ނަންފުޅަކީ ސިރީ ތިރިބުވަނަ އާދިއްތަ މަހާރަދުންނެވެ. މި ރަދުންގެ ބައްޕާފުޅުގެ ނަންފުޅެއް އެނގޭކަށް ނެތެވެ. މަންމާފުޅަކީ ހެނެވި މާވާކިލެގެއެވެ. މި ރަދުން ރަސްކަން ކުރެއްވިކަމަށް ބެލެވެނީ ހިޖުރައިން 536 އިން 571 އަށެވެ. އެއީ މީލާދީން 1142 އިން…

ކޯޓިޒޯލަކީ އާންމުކޮށް ”ސްޓްރެސް ހޯރމޯން“ގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ އެއްޗެއް ނަމަވެސް، މީގެ ދައުރު އެއަށްވުރެ މާ ފުޅަލެވެ. ކިޑްނީގެ މަތީގައި ހުންނަ އެޑްރީނަލް ގްލޭންޑްތަކުން އުފައްދާ މި ހޯރމޯނަކީ ހަށިގަނޑުގެ ހަކަތަ، މެޓަބޮލިޒަމް، ލޭގެ ޕްރެޝަރު، ދިފާޢީ ނިޒާމު އަދި ހާސްކަމުގެ ވަގުތުތަކުގައި ހަށިގަނޑުން ރިއެކްޓްކުރާ ގޮތް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ އެއްޗެކެވެ. ދިރިހުރުމަށް ޓަކައި ކޯޓިޒޯލަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި އެއްޗަކަށް ވީ ނަމަވެސް، ދާއިމީގޮތެއްގައި މި ހޯރމޯން މަތިވެފައި ހުރުމަކީ ޖިސްމާނީ އަދި ނަފްސާނީ…

ދިވެހިރާއްޖެ ހިމެނޭ މި ސަރަހައްދުގެ ވަރަށް ގިނަ ޤައުމުތަކެއްގައި އެ ޤައުމުތަކުގެ ޤަދީމީ ވެރިކަންތައް ނިސްބަތްކުރާ މުސްކުޅި ދެ ދަރިކޮޅަކީ ހަނދުވަންހަ ދަރިކޮޅާއި އިރުވަންހަ ދަރިކޮޅެވެ. މި ދެ ދަރިކޮޅު އެތައް ގޮފިތަކަކަށް ބެހިފައިވާއިރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތާރީޚުން ފެންނަން އޮތް އެންމެ ދުވަސްވީ  ދަރިކޮޅުކަމުގައިވާ ތީމުގޭ ދަރިކޮޅަކީ ސޯމަވަންސަ (ހަނދުވަންހަ) ދަރިކޮޅުން އުފެދިފައިވާ ދަރިކޮޅެކެވެ. ތީމުގޭ ދަރިކޮޅު ސިރީ މަހާބަރަނަ މަހާރަދުން (1121-1142) އާ ހަމައިން ފަށާނަމަ ދަމަހާރު ރަނިކަމަނާ ވާނީ އޭގެ ކުރީގެ ދުވަސްވަރެއްގައި ރަނިކަންކުރައްވާފައިވާ…

އިސްދޫ ދަރިކޮޅަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފަސްވަނައަށް ރަސްކަންކުރެއްވި ދަރިކޮޅެވެ. މި ދަރިކޮޅުގެ ކުރިން ރަސްކަން ކުރެއްވީ އުތީމު ދަރިކޮޅެވެ. އިސްދޫ ދަރިކޮޅުގެ ބާނީއަކީ އައްސުލްޠާން ޢަލީ (ހަތްވަނަ) ސިރީ ކުލަ ރަންމުތް މަހާރަދުންނެވެ. މިއީ ރަސްކަމަށް އިސްވެވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން އަލްވަޒީރު ޢަލީ ޝާހްބަންދަރެވެ. މިރަދުންނަކީ އައްސުލްޠާން މުޙައްމަދު ދެއްވަދޫ ރަސްގެފާނުގެ ބޮޑު ޅިޔަނެވެ. ދެއްވަދޫ ރަސްގެފާނާއި އެ ރަދުންގެ ޢާއިލާ ކަމުގައިވާ އައްޑޫމީދު އަލްޤާޟީ މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން ބޮޑު ފަނިޔާރުތަކުރުފާނުގެ ޢާއިލާއާއި ހައްދުންމަތީ އިސްދޫ ޢާއިލާއާއި، ކޮޅުމަޑުލު ދިޔަމިގިލި…

އުތީމު ދަރިކޮޅަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހަތަރުވަނައަށް ރަސްކަންކުރެއްވި ދަރިކޮޅެވެ. މި ދަރިކޮޅުގެ ކުރިން ރަސްކަން ކުރެއްވީ ހިލާލީ ދަރިކޮޅެވެ. އުތީމު ދަރިކޮޅުގެ ބާނީއަކީ ދިވެހި ޤައުމީ ބަޠަލު، އައްސުލްޠާނުލް ޣާޒީ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނުލް އަޢުޡަމް ސިރީ ސަވާދީއްތަ މަހާރަދުންނެވެ. މިއީ މަޝްހޫރު ބޮޑު ތަކުރުފާނެވެ. އުތީމު މަހާރަދުންނެވެ. އުތީމު ދަރިކޮޅަކީ ތާރީޚުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެންމެ ޚިދުމަތްތެރި އަދި އެންމެ ޝަރަފުވެރި އެއް ދަރިކޮޅެވެ. މި ދަރިކޮޅަކީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ނުރައްކާތެރި އަޅުވެތިކަމުން (ޕޯޗުގީޒުންގެ އަތްދަށުން) ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަންކޮށްދެއްވި…